Recep Tayyip Erdoğan sonrasında AKP liderliği için adı geçen SP Genel Başkanı Numan Kurtulmuş, 2007'de bir davet aldığını doğruladı. Kurtulmuş, teklifin içeriğini bir cümlede özetledi: Saadet'teki gelişmelerle ilgili uyardı!..
Yaratılış zamanında Tanrı insanları kendi görüntüsünde yaratmaya karar verir. Un ve su alır, hamur haline getirir, küçük insanlar yapar. Pişirmek için Tanrısal fırına koyar. Fakat başka bir işle uğraşırken onları unutur. Fırından çıkarmaya gittiğinde, bakar ki, yanmışlar. Siyah insanlar böylece yaratıldı.
Tanrı yeniden unla suyu karıştırdı, insan şekli verdi ve Tanrısal fırına koydu. Fırında ne kadar kalması gerektiğinde endişelenince, tam pişmeden fırından çıkardı. Beyaz insanlar da böylece oluştu.
Üçüncü defa denemeden önce, hatayı önlemek için zamanı yarattı. Böylece pişirme süresini tam ve doğru olarak ayarlayabilirdi. Artık fırından çıkardığı insan şekilleri gerektiği kadar piştiği için insana en çok yakışan hoş bir kahverengiydiler. İşte onlar da Romanlardı.
Ne var ki zaman Tanrısal olduğu için, Romanların anlaması gereken işlerden değildi. Onlara sabah, öğlen, akşam ve gece vaktini bilmek yeterliydi. Saate de gereksinmeleri yoktu. Saatleri olsa da olurdu, olmasa da olurdu. Ama çeri başının altın kol saati olmalıydı!
Kendi söylemlerinde böylece tanımlıyorlar kendilerini. Günümüzde Roman kültürü üzerinde giderek yoğunlaşan bir çalışma, ülke ve kent kültürlerine bulundukları katkılar ele alınıyor, Roman dernekleri kurulup, Roman nedir, değildir ve AB bünyesinde özel çalışmalar yapılıyor. Roman Meclisi kurulup kültürlerinin araştırılması, geliştirilmesi çalışmaları başlatıldı.
Avrupa İkinci Paylaşım Savaşında Hitler Almanya’sının sadece Yahudileri değil fakat Romanları da takip ederek plânlı bir şekilde gaz odaları ya da fırınlarda yakarak kitlesel yok etme eylemlerini unutmuş değil.
Gittiğim her Batı kent romantik ortamında hemen ilk istenen aşk şarkısı bir anonim Macar Roman şarkısıdır; Ochi Chorna. O siyah gözler şarkısı. Ya Macar Rapsodileri! Yahya Kemal’e “İspanya’da aşkın bütün hızı, İspanya şimdi üç defa kırmızı, ole” diye şiir yazdıran o çılgın Roman raks ve müziği…
Sanki bizde de Romanlara ırkçı bir yaklaşım var. Hatta yasalarımızda dahi açıkça var bu hükümler. Örneğin 1934 tarihli İskân Kanunu’nda “Türkiye’ye muhacir olarak alınmayanlar” listesinde “Türk kültürüne bağlı olmayanlar, anarşistler, casuslar, göçebe çingeneler” deniyor. Yetmiyor Polis Vazife ve Görevleri ile ilgili Yönergenin bir maddesinde; “Gerekli Tedbirlerin Alınması Gerekli Şahıslar’’ bölümünde esaslı bir mesleği olmayan Çingeneler” deniyor. Üstelik İç İşleri Bakanlığı’nın 2002 tarihli vatandaşlık başvurusunda bulunanlar için yayınladığı genelgede; “dilencilikle ve Çingenelikle ilişkilerinin bulunup bulunmadığının’’ araştırılması isteniyor. Bütün bunlar önyargı ve ırkçılık değildir de nedir?
Bursa’da ne yapılıyor? Sanki bu ırkçı yaklaşımdan izler var gibi? Osmangazi Belediyesi’
nin Kız Yakup Mahallesi üzerine gidişinde açıkça söylenmeyen “bir pisliğin temizlenmesi!” değil miydi yapılan! Başkan Recep Altepe’nin uygulamasıydı, şimdi Anakent Belediye başkanı. Partisi ‘’Roman açılımı’’ yapıyor günümüzde. İstanbul’da Sulukule…Romanların arsaları çoktan yadaşlarca(‘) paylaşıldı bile.
Altepe’nin Osmangazi Belediye başkanlığı döneminde bakın yerel basın neler yazıyordu: “Roman vatandaşların yaşadığı mahalledeki 300 civarındaki gecekondu (!) 30 trilyonluk bir harcamayla kamulaştırılarak 35 dönümlük bir alan ortaya çıkarılacak. 2007 yılından itibaren yarışmayla seçilen proje 5 trilyonluk harcamayla kent parkı olarak uygulanacak.” Recep Altepe’nin söylediği bunlar. Herhalde gelecekte “Roman kültürünü yok eden adam!” olarak o parka heykelinin dikileceğinden habersiz yapıyor bunları. Romanların mülkü oralar, gecekondu değil.
İki bin yıl önceki Roma devletinin alt kültürünün dili ve yaşam biçimini hâlâ saklı kılıyorlar. O nedenle Roman deniyor onlara. Yaşam koşulları düzeltilerek kent kültürümüze yaptıkları katkılar ele alınmalıydı oysa. Başkan Alt epe’nin bana şifahen söylediği “Müzik Evi/Okulu” bu vatandaşlarımız için devreye girmeliydi. Ama yapılmadı, sözünü tutmadı başkan.
Arap Şükrü’den tutun birçok eğlence merkezlerinde onların mutluluğumuza katkılarını nasıl da unuturuz? Sibel Can kim sanıyorsunuz, ya da Mustafa Sandal?
Kaldı ki, Ulaşılabilir Yaşam Derneği’nce İstanbul’da bu konularda bir bilgi şöleni (sempozyum) yapıldı. Avrupa ve Türkiye’den birçok akademisyen, gazeteci, yazar iki gün boyunca Romanların sosyal, kültürel haklarını, yasal durumlarını tartıştı.
Bursa uyuyor mu?
Hıdrellez (Hızır-İlyas) bayramının en çok tadını kimler çıkarır sorusunun yanıtı çok açıktır; Romanlardır elbette. 4 Mayıstan başlayıp 6 Mayıs akşamına kadar sürer şenlikleri. Romanlar çoluk çocuk sokaklara dökülür, Hıdrellez ateşini yakarlar ve gelsin müzik.
Topluluğun yeni üyesi kopiller (çocuklar) 4/5 yaşında ilk kez kendilerine hediye edilen def, dümbelek, gırnata, keman ile bu günde tanışır. Yetişkinler de gurur duyarlar bu durumdan. Çocuğun başı okşanırken; “Bu şoparda manro dey! (Bu çocukta ekmek var) Yaniya love but, nah! Eller iki yana açılır, şişkin bir cüzdan görünüşüyle. (Yani çok parası olacak, işte böyle)
Keyifle selâmlaşırlar:
-Sarisinan laço?-Laço isinon! (Keyifler nasıl? İyidir!) Sonra sofraya davet başlar: -Manro dey habon dey! -Mangava bre, avava! (Ekmek var, yemek var/ İsterim be, geliyorum!) Şerefe kalkan kadehlerle birlikte sohbet başlar. Aslında herkes bir diğerinin durumunu iyi bilmektedir ama sorulur işte: Modad laço?(Baban iyi mi?) Miday laçi? (Anan iyi mi?)Mipon (kız kardeşin)Mokak (amcan) gibi bütün aile sorulur. Sonra da ortak taam edilirken başlar müzik ve dans. Geç saatlere kadar sürmüşse eğlence komşu mahallenin şikâyetiyle polis mahalle başında göründüğünde hep bir ağızdan; naşın, dıvıl avola! (Kaçın bela geliyor!)
Yarın başlamak üzere eğlenceye son verilir.
Bursa’da Kemalpaşa ilçesinde yoğundur Roman nüfus. İl Osmangazi’de Kız Yakup mahallesinde ateşler yakılırdı, bir güzel eğlenilirdi Hıdrellezde. Şimdilerde yok. Aferinler Altepe’ye. Kına yakıyordur gerekli yerlerine herhalde’
Kekava Şenlikleri Edirne Belediyesinin desteğinde uluslar arası boyuta taşınıyor, ülke genelinde yeterince ünlü zaten. Önemli bir iç turizm hareketi yaratıyor. Bursa’da olanlar bir geri gidiş; Altepe’nin başarısı olarak. Yani Roman açılımı Bursa’da böyle oluyor zahir!
Çanakkale’de ise Fatih Sultan Mehmet tarafından kale yapımı için buralara yerleştirilen Romanlar kendilerine evlâd-ı Fatihan (Fatih’in evlâları) diyorlar.
Günümüzde Çanakkale’de ‘’hadiseli’’ yerler diye bilinen Fevzipaşa’da yaşarlar. Hıdrellez şenlikleri nedeniyle halk arasındaki ön yargılar kırılmaya başlamış buralarda. Hıdrellezde mahallede her gün cümbüş var çünkü. Hayattan az şeylerle de olsa zevk almak ve eğlenmek konusunda kabız olan toplumumuz imrenerek bakar olmuş oralarda Roman eğlencesine. Garipler köpek öldüren şarabından içip, gene de sağlıklı kalıyorlar, ürettikleri müzik ve sahip oldukları imrenesi yaşam sevincinden olsa gerek.
Çanakkale Fevzipaşa Mahallesi kent merkezine birkaç yüz metre uzaklıkta olmasına karşın apartmanlar arasına sıkışmış iki ve tek katlı bakımsız evlerden oluşmuş. Kavga, gürültü patırtı, müzik ve kahkaha sesleri eksik olmuyor buralardan. İki üç yıldır 3 bin kişilik bu mahalleden taşan müzik her yıl Hıdrellez kutlamalarında mahalleyi de aşarak Çanakkale’ye doğru akmış. Halk memnun. Ön yargılar kırılmış. Çanakkale Romanların önemini anlamaya başlamış demek istiyorum. Çünkü Kentin Üniversitesi ve Belediyesi işe el atmış. Bakın nasıl?
Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörü Prof. Ramazan Aydın: “Roman kültürü aslında Çanakkale kültürünün bir parçasıdır. Çanakkale türkülerinde, folklorunda Roman etkisi çoktur. Aralarında çok önemli virtüözler bulunan Roman toplumunu Çanakkale’nin yaşamına daha aktif biçimde katmak, toplumsal bütünleşmeyi güçlendirmek Üniversitenin önemli projeleri arasındadır.” Diyor. Sosyoloji bölümünün yeni iş sahaları açmak, bir müzik endüstrisi yaratmak için araştırmalara başladıklarını da bildiriyor.
Romanlar üzerine yazdığım bir yazıda Osmangazi Belediyesi’nin kamulaştırarak bu mahalleyi yok etmek yerine koşullarının iyileştirilerek topluma kazandırılması ile Bursa turizmine önemli bir katkı sağlanacağını söylemiştim. Aslında araştırılması halinde Bursa kültürüne ve folkloruna yapmış oldukları katkılar da ortaya çıkar, ön yargılar azalır.
Sayın Recep Altepe kendisiyle bir karşılaşmamızda şimdiye kadar 120 evi kamulaştırdıklarını söyledikten sonra, yazımdan söz ederek kendilerinin de olaya bu şekilde yaklaşmak niyetinde olduklarını, hatta Müjdat Gezen ile temasa geçerek Bursa’da Romanlara dönük bir müzik evi açmak istediklerini söylediler. Ne yazık ki, halen bir yanıt alamamışlar.
Uludağ Üniversitesi de Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi gibi bir eylem taslağı geliştirebilir sanırım. AB Roman Meclisinde Türkiye’den temsilcileri var zaten.
Sayın Altepe’ye sesleniyorum: Ne yapmak istiyorsunuz; Roman kültürünün Bursa’ya katkılarını ortaya çıkarmak mı yoksa bu kültürü yok mu etmek istiyorsunuz?
Partinizin Roman açılımına sizin katkınız ne olacak?
Eklenme Tarihi :2010-03-19 13:45:57) | Okunma sayisi : 318
kişi bulunuyor...
